WPS ve PQR Arasındaki Fark Nedir? Kaynak Prosedür Yönetimi Rehberi | Demirkanat Mühendislik

Kaynaklı imalat yapan firmalarda kaliteyi sürdürülebilir hale getirmenin temel şartlarından biri, kaynak proseslerinin kontrol altında yürütülmesidir. Özellikle EN 1090, ISO 3834, EN 15085, ASME Section IX ve basınçlı kap uygulamalarında denetimlerin en kritik başlıklarından biri WPS ve PQR dokümantasyonudur.

Ancak sahada en sık karşılaşılan problemlerden biri, firmaların WPS ile PQR arasındaki farkı karıştırmasıdır. Demirkanat Mühendislik olarak 2015 yılından beri stadart, uygulama ve saha tecrübemize istinaden pqr ve wps arasındaki farklı açıklayacağız.

Birçok belgelendirme denetiminde:

• Teknik olarak geçersiz WPS kullanımı
• PQR ile uyumsuz prosedürler
• Eksik test kapsamları
• Yanlış parametre aralıkları
• İzlenebilir olmayan kaynak kayıtları majör uygunsuzluk olarak raporlanabilmektedir.

Demirkanat Mühendislik, WPS ve PQR süreçlerinde teknik altyapı kurulumu, prosedür hazırlığı, test planlaması ve denetim hazırlığı konularında 2015’den beri profesyonel destek sunmaktadır.

WPS Nedir?

WPS – Welding Procedure Specification

WPS, yani Kaynak Prosedür Şartnamesi, kaynakçının üretimde hangi parametrelerle kaynak yapacağını tanımlayan teknik uygulama dokümanıdır. Bir nevi kaynakçının iş emridir.

WPS’nin temel amacı:

• Kaynak işlemini standart hale getirmek
• Tekrarlanabilir kalite sağlamak
• Kaynakçıyı yönlendirmek
• Üretim kontrolünü sağlamak WPS sahadaki uygulama dokümanıdır.

PQR Nedir?

PQR – Procedure Qualification Record

PQR, yani Kaynak Prosedür Yeterlilik Kaydı, belirlenen kaynak prosedürünün testlerle doğrulandığını gösteren teknik kayıt dokümanıdır.

PQR sayesinde:

• Kaynak prosedürünün mekanik yeterliliği doğrulanır
• Kaynak parametrelerinin uygunluğu kanıtlanır
• WPS teknik olarak desteklenir
• Denetimlerde prosedür geçerliliği gösterilir PQR test ve doğrulama dokümanıdır.

WPS ve PQR Arasındaki Temel Fark

En basit anlatımla:

WPS = Üretimde nasıl kaynak yapılacağını anlatır
PQR = Bu yöntemin testlerle doğrulandığını kanıtlar

Yani:

• WPS uygulama talimatıdır
• PQR teknik doğrulama kaydıdır, bu iki doküman birbirine bağlıdır ancak aynı şey değildir.

WPS İçeriğinde Neler Bulunur?

WPS’de kaynakçının uygulamada kullanacağı teknik parametreler yer alır.

Başlıca bilgiler:

• Kaynak yöntemi
• Ana malzeme grubu
• İlave metal tipi
• Kaynak pozisyonu
• Kaynak ağzı tipi
• Akım ve voltaj aralıkları
• Paso sayısı
• Koruyucu gaz bilgisi
• Ön tav sıcaklığı
• Pasolar arası sıcaklık
• Isıl işlem bilgileri

WPS sahada aktif kullanılan dokümandır.

PQR İçeriğinde Neler Bulunur?

PQR’de gerçek test sonuçları ve doğrulama bilgileri bulunur.

Başlıca içerikler:

• Test parçası bilgileri
• Gerçek kaynak parametreleri
• Kullanılan malzemeler
• Kaynak yöntemi
• Test sonuçları
• Çekme testi sonuçları
• Eğme testi sonuçları
• Sertlik sonuçları
• Makro inceleme görüntüleri
• NDT sonuçları
• Kabul kriterleri

PQR teknik yeterlilik kanıtıdır.

WPS ve PQR Neden Birlikte Kullanılır?

Kaynaklı imalatlarda kalite yalnızca prosedür yazmakla sağlanamaz.

Bir WPS’nin teknik olarak güvenilir kabul edilmesi için çoğu uygulamada PQR ile desteklenmesi gerekir.

Özellikle:

• EN 1090
• ISO 3834
• ASME Section IX
• Basınçlı kap üretimi
• Çelik konstrüksiyon
• Raylı sistemler

gibi alanlarda PQR destekli WPS kullanımı kritik öneme sahiptir.

PQR Olmadan WPS Kullanılabilir mi?

Bazı sınırlı uygulamalarda standart WPS kullanılabilir ancak kritik kaynaklı imalatlarda genellikle PQR doğrulaması gerekir.

Özellikle aşağıdaki durumlarda PQR zorunlu hale gelir:

• Yeni kaynak yöntemi
• Yeni malzeme grubu
• Kritik konstrüksiyonlar
• Basınçlı sistemler
• Yüksek güvenlik gerektiren projeler
• Denetime tabi üretimler

PQR olmadan hazırlanan prosedürler denetimlerde uygunsuzluk oluşturabilir.

WPS ve PQR Sürecinde Asgari Gereklilikler

Başarılı bir kaynak prosedür sistemi için minimum olarak aşağıdaki yapı gerekir:

Teknik Parametre Kontrolü

• Akım
• Voltaj
• Kaynak hızı
• Isı girdisi
• Ön tav sıcaklığı

kontrol altında tutulmalıdır.

Test Parçası Uygunluğu

Test parçaları standarda uygun hazırlanmalıdır.

Kontrol edilen alanlar:

• Kaynak ağzı
• Nüfuziyet
• Paso düzeni
• Kaynak geometrisi

Tahribatlı ve Tahribatsız Testler

PQR sürecinde uygulanabilecek testler:

• Çekme testi
• Eğme testi
• Sertlik testi
• Makro inceleme
• Charpy testi
• UT
• RT
• MT
• PT

İzlenebilirlik Sistemi

Aşağıdaki kayıtların geriye dönük takip edilebilir olması gerekir:

• Kaynakçı bilgileri
• Kullanılan WPS
• PQR numarası
• Test sonuçları
• Malzeme sertifikaları
• Kalibrasyon kayıtları

WPS ve PQR Sürecinde En Sık Yapılan Hatalar

Firmaların en çok zorlandığı konular:

• PQR ile uyumsuz WPS hazırlanması
• Yanlış kapsam kullanımı
• Eksik test planı
• Parametre kayıtlarının tutulmaması
• Geçersiz kaynakçı belgeleri
• İzlenebilirlik eksikliği
• Güncel olmayan prosedürler

Bu eksiklikler EN 1090 ve ISO 3834 denetimlerinde sık uygunsuzluk oluşturur.

Denetimlerde En Çok Kontrol Edilen Noktalar

Denetçiler özellikle şu alanları inceler:

• WPS-PQR uyumu
• Kaynakçı kapsam uygunluğu
• Test raporları
• Parametre aralıkları
• Revizyon kontrolü
• Gerçek saha uygulaması
• İzlenebilirlik kayıtları

Sahada kullanılan WPS ile kayıtların birebir uyumlu olması kritik öneme sahiptir.

Demirkanat Mühendislik WPS ve PQR Sürecinde Ne Sağlar?

Demirkanat Mühendislik olarak kaynak prosedür sistemlerini yalnızca doküman olarak değil, üretim altyapısının parçası olarak değerlendiriyoruz.

Hizmetlerimiz:

• WPS hazırlığı
• PQR planlaması
• WPQR süreç yönetimi
• Test parçası yönlendirmesi
• Kaynak parametre analizi
• Tahribatlı test organizasyonu
• NDT süreç yönetimi
• Teknik raporlama
• Denetim hazırlığı
• Uygunsuzluk kapatma desteği

Neden Demirkanat Mühendislik?

• Kaynak mühendisliği uzmanlığı
• EN ISO 15614 ve ASME süreçlerine hakimiyet
• Denetim odaklı teknik yaklaşım
• Sahaya uygulanabilir prosedür altyapısı
• İzlenebilir kalite sistemi kurulumu
• Türkiye genelinde profesyonel hizmet

WPS ve PQR Süreci İçin İletişime Geçin

Kaynak prosedürlerinizi teknik olarak doğrulamak, WPS ve PQR altyapınızı güçlendirmek ve denetim süreçlerinizi güvence altına almak için Demirkanat Mühendislik ile iletişime geçebilirsiniz.

Doğru prosedür, güvenilir kaynaklı imalatın temelidir.